Van DVA naar alternatief Guisweg

Het eerdere plan, het DVA (Definitief Voorkeursalternatief), hebben wij vanaf het begin afgewezen. Dat was een zwaar en ingewikkeld ontwerp met grote ingrepen in de leefomgeving. Dit plan ging uit van een situatie waarbij de weg onder het spoor door zou gaan, met nieuwe verkeersstructuren, complexe aansluitingen en het afsluiten van afrit 2 van de A8.

Wij hebben daar altijd tegen gestemd. Niet alleen vanwege de ingrijpendheid, maar ook omdat dit direct grote gevolgen zou hebben voor de leefbaarheid in de omgeving. Ook inwoners hebben dit in de participatie duidelijk teruggegeven.

Het huidige alternatief Guisweg is een aangepaste en versimpelde variant van dit eerdere plan. Daarmee zijn sommige keuzes verbeterd en is het geheel overzichtelijker geworden.

Nog steeds geen eerlijke vergelijking

Toch vinden wij dat de kern van het probleem blijft bestaan: er wordt nog steeds geen eerlijke vergelijking gemaakt tussen alle serieuze opties.

Het verdiept spoor is namelijk nooit op hetzelfde niveau uitgewerkt als de andere varianten. Er is alleen een globale kosten- en effectenstudie gedaan. Dat is een beperkte analyse waarin op hoofdlijnen wordt gekeken naar kosten, gevolgen voor verkeer en leefomgeving, maar geen volwaardige uitwerking van een ontwerp.

Daardoor worden nu plannen naast elkaar gelegd die niet op hetzelfde detailniveau zijn onderzocht. En dat maakt het onmogelijk om echt goed te kiezen.

Wat een verdiept spoor betekent

Een verdiept spoor betekent dat het spoor onder het maaiveld wordt aangelegd. Daardoor blijft het gebied aan de oppervlakte grotendeels intact.

Dat heeft belangrijke voordelen:

• Fietsers en voetgangers krijgen veilige en overzichtelijke routes
• Er zijn minder kruisingen en complexe verkeersoplossingen nodig
• De wijk wordt minder doorsneden door spoor en infrastructuur
• De impact op de directe leefomgeving is kleiner
• Voor ons zijn dat geen kleine verbeteringen, maar wezenlijke verschillen in hoe een gebied functioneert.

Keuze voor de lange termijn

Dit besluit gaat niet over een paar jaar, maar over de komende 100 jaar. Als we nu geen verdiept spoor meenemen als serieuze optie, dan is die keuze in de praktijk definitief van tafel. Dat maakt dit een belangrijk en bepalend moment.

Ons voorstel in het beraad

Tijdens het Zaanstad Beraad zullen wij daarom voorstellen om nu nog geen definitieve keuze te maken voor het alternatief Guisweg. In plaats daarvan willen wij dat er eerst een volwaardig uitgewerkt plan komt voor een verdiept spoor. Daarna kunnen beide opties eerlijk naast elkaar worden gelegd, met een volledige en gelijkwaardige kosten- en effectenanalyse.

Alleen dan kunnen we een goed onderbouwde keuze maken.

Geld, proces en verantwoordelijkheid

Er is de afgelopen jaren veel tijd en geld gestoken in het eerdere DVA-plan. Dat plan bleek uiteindelijk niet uitvoerbaar, onder andere door technische problemen rond de constructie bij de A8. Dat roept vragen op over hoe dit proces is verlopen en waarom signalen niet eerder tot bijsturing hebben geleid.

Tegelijk zien wij ook kansen. Op de gronden die nu in beeld zijn voor het Guisweg-alternatief kan woningbouw mogelijk worden gerealiseerd. Dat kan bijdragen aan de financiering en de totale afweging.

Rijk en ProRail moeten meedoen

Dit project maakt onderdeel uit van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS), een landelijke opgave om de spoorverbinding tussen Alkmaar en Amsterdam te verbeteren. Dat betekent ook dat het Rijk en ProRail hier een belangrijke verantwoordelijkheid in hebben. Zaanstad kan dit niet alleen dragen.

Wij vinden dat daar een stevige en eerlijke bijdrage tegenover moet staan.

Onze conclusie

Voor Lokaal Zaans is het helder: een verdiept spoor is de beste oplossing. Het is veiliger, beter voor de leefomgeving en toekomstbestendig.

Maar bovenal: het is een keuze die alleen goed gemaakt kan worden als alle opties eerlijk en volledig worden uitgewerkt.

Daar zetten wij ons in het beraad voor in.